Sprawy formalne:
Sprawy dozymetryczne:
Czym się różni dawkomierz termoluminescencyjny (TLD) od dawkomierza kliszowego (błony dozymetrycznej)?
Dawkomierz termoluminescencyjny nie zawiera w sobie kliszy fotograficznej tylko niewielką
pastylkę o średnicy 4,5 mm i grubości 0,9 mm z fluorku litu, która nazywa się detektorem
termoluminescencyjnym (TLD).
do góry
Dlaczego dawkomierz TLD jest lepszy od metody filmowej?
Główna zaleta dawkomierza TLD jest jego wysoka czułość i tzw. tkankopodobność. Czułość jaka
osiągają nowoczesne dawkomierze TLD wynosi nawet ok. 60 nGy co jest zupełnie nie osiągalne
przez nawet najlepszą metodę filmową. Natomiast tkankopodobność materiału z jakiego zrobiony
jest detektor TLD powoduje, że odpowiedź takiego detektora lepiej symuluje odpowiedź ciała
ludzkiego. Dawkomierze filmowe zawierają w sobie bromek srebra, a więc ciężkie pierwiastki i
nie są tkankopodobne.
do góry
W jaki sposób są odczytywane dawkomierze TLD?
Dawkomierze TLD odczytywane są w specjalnym czytniku. Poszczególne pastylki, po podgrzaniu
do temperatury 300oC, emitują światło, które jest przetwarzane przez układ elektroniczny. Do
komputera trafia informacja o liczbie impulsów zliczonych z każdej pastylki. Liczba ta jest
proporcjonalna do dawki skumulowanej na detektorze, porównując ją z liczbą zliczeń z detektorów
wzorcowych (naświetlonych dawką o znanej wartości) możemy obliczyć wartość dawki na danym dawkomierzu.
do góry
W jaki sposób nosić indywidualny dawkomierz TLD typu DI-02?
Dawkomierz indywidualny typu DI-02 należy nosić przypięty do fartucha, na wysokości serca.
Jeżeli przy pracy używany jest ochronny fartuch ołowiany, wówczas dawkomierz należy umieścić pod nim.
do góry
Czy można odczytać "gołym okiem" dawkę na dawkomierzu?
Nie. Należy odczytać dawkomierz w specjalistycznym czytniku TL. Koszt takiego czytnika to 350 tys zł.
do góry
Czy można odczytać "gołym okiem" dawkę na dawkomierzu?
Nie. Należy odczytać dawkomierz w specjalistycznym czytniku TL. Koszt takiego czytnika to 350 tys zł.
do góry
Gdzie umieścić dawkomierz środowiskowy DS?
Dawkomierz środowiskowy powinien być zawieszony w miejscu, gdzie przebywa personel obsługujący
aparat rentgenowski w trakcie jego pracy, nie należy wieszać go bezpośrednio na aparacie. Dawkomierz
tego typu pozwala zmierzyć dawkę w środowisku pracy.
do góry
Czym się różni dawkomierz środowiskowy DS. od dawkomierza indywidualnego DI-02?
Tym, że nie posiada zestawu filtrów oraz zawiera wysokoczułe detektory TLD typu MCP-N (LiF:MgCu,P).
Powoduje to że nie można dawkomierza środowiskowego używać do pomiaru dawek indywidualnych tylko
do oszacowania stopnia narażenia na promieniowanie w miejscu pracy. Czułość dawkomierza środowiskowego
na promieniowanie jest największa spośród innych metod kontroli dawek (np. błon dozymetrycznych).
do góry
Czy lepiej zamówić dawkomierz środowiskowy czy indywidualny?
Dawkomierz typu DS-04 mierzy dawki w środowisku pracy, pozwala to oszacować narażenie personelu,
a dawkomierz indywidualny (typu DI-02 na całe ciało lub PI-01 na dłonie) daje nam informację o
konkretnej dawce, jaką otrzymała dana osoba pracująca w narażeniu na promieniowanie. Wybór typu
dozymetrii zależy od indywidualnych potrzeb Klienta. Na podstawie wskazań dawkomierza środowiskowego
można tylko oszacować uzyskane dawki dla osób pracujących w narażeniu na promieniowanie, natomiast
dawkomierzem indywidualnym można zmierzyć dawkę dla osoby noszącej dawkomierz.
do góry
Czy możne stosować w jednej pracowni dawkomierze indywidualne i środowiskowe?
Tak, zastosowanie obu typów dawkomierzy daje pełną informację o narażeniu na promieniowanie jonizujące osób pracujących.
do góry
Sprawy formalne:
Czy można udostępniać dawkomierz indywidualny więcej niż jednej osobie w danym okresie pomiarowym?
Nie, dawkomierz przypisany jest do konkretnej osoby i jeśli był używany w danym okresie pomiarowym
przez jednego pracownika nie można go przekazać drugiej osobie aby kontynuowała pomiar. Może zdarzyć
się sytuacja, że na dawkomierzu odczytana zostanie dawka i wówczas nie będzie można określić, który z
pracowników pracował w większym narażeniu na promieniowanie jonizujące.
W wyjątkowej sytuacji można przekazać dawkomierz drugiej osobie pod warunkiem, że
nie był on używany przez osobę, której pierwotnie był przypisany (np. nastąpiła zmiana personelu).
Należy wówczas o zmianie użytkownika poinformować Laboratorium.
do góry
Kiedy należy odesłać dawkomierz do laboratorium do odczytania?
Dawkomierze należy odesłać do laboratorium po zakończeniu okresu pomiarowego wyszczególnionego na
Świadectwie Przydatności i po otrzymaniu kolejnego kompletu dawkomierzy na następny okres pomiarowy.
do góry
Co się dzieje z dawkomierzem po otrzymaniu przez laboratorium?
Dawkomierz zostaje zewidencjonowany w rejestrze przyjęć, po czym zostaje przygotowany do odczytu i
odczytany. Wyniki odczytu wpisywane są do Świadectwa Pomiaru Dawek, które trafia do Klienta, a
dawkomierz, po odpowiednim przygotowaniu, oczekuje w Laboratorium na kolejną wysyłkę.
do góry
Gdzie i do kogo zgłasza laboratorium przekroczenie rocznego limitu dawek?
Laboratorium świadczy usługi jako serwis dozymetryczny, wyniki pomiarów przesyłane są do Inspektora
Ochrony Radiologicznej lub osoby upoważnionej w danym zakładzie i to do jej obowiązków należy
obliczanie i zgłaszanie ewentualnego przekroczenia rocznego limitu dawki.
Jeżeli w trakcie odczytu dawkomierzy pojawi się podwyższona dawka, wówczas kontaktujemy się z
osobą upoważnioną w danej placówce z prośbą o wyjaśnienie sytuacji.
do góry
Co mam zrobić jak dawkomierz zginie?
Zagubienie dawkomierza należy zgłosić do Laboratorium, przygotujemy wówczas dodatkowy dawkomierz
aby uniknąć przerw w kontroli dozymetrycznej.
do góry
Co mam zrobić jak dawkomierz zostanie wyprany w pralce lub zamoczony?
Dawkomierz po dokładnym osuszeniu może być dalej użytkowany. Odsyłając go do pomiaru należy
zaznaczyć, że został zamoczony, wówczas po odczytaniu dawki zamoczone detektory zostaną wymienione
na nowe.
Jeżeli dawkomierz zostanie poważnie uszkodzony należy skontaktować się telefonicznie z
Laboratorium a uszkodzony dawkomierz odesłać. Aby zachować ciągłość pomiaru przygotowany zostanie
kolejny dozymetr.
do góry
Czy można wysłać część dawkomierzy do odczytu?
Tak, będą one sukcesywnie odczytywane. Klient otrzyma wówczas więcej niż jedno Świadectwo
Pomiaru Dawek za dany okres pomiarowy.
do góry
Co mam zrobić jeżeli dawkomierz upadnie i ew. otworzy się?
W przypadku dawkomierza pierścionkowego PI-01 należy odszukać detektor (jasnoszara tabletka opisana
kodem składającym się z litery i cyfr), włożyć go do dawkomierza i zabezpieczyć czarną zatyczką.
Jeżeli nie uda się odnaleźć detektora należy niezwłocznie skontaktować się z Laboratorium celem
otrzymania nowego dawkomierza.
Jeśli otworzy się dawkomierz indywidualny typu DI-02 i wypadnie z niego wkład (czerwonego lub
zielonego koloru), należy włożyć go do przeźroczystej obudowy i zabezpieczyć zatyczką (wyjątkowo
można obudowę lekko podkleić taśmą bezbarwną, żeby uniknąć ponownego otwarcia). Przy prawidłowym
użytkowaniu nie jest możliwe zagubienie detektorów z dawkomierza indywidualnego na całe ciało
(detektory ukryte są pod kolorową obudową).
do góry
Z kim z laboratorium należy się kontaktować w sprawach formalnych?
W sprawach formalnych np. dot. zgłoszenia, zawarcia umowy, aneksu, zmiany adresu, zagubienia
dawkomierza, należy kontaktować się z pracownikiem obsługi Klienta LADIS (tel. 0-12 66-28-457
lub ladis@ifj.edu.pl).
do góry
Czy można wszystkie sprawy załatwiać droga korespondencyjną np. e-mailem?
Większość spraw można załatwić drogą elektroniczną z wyłączeniem podpisania umowy o świadczenie
usług oraz przesłania dawkomierzy do odczytu, kiedy to korzystamy z usług poczty lub kuriera.
do góry
Czy można załatwić sprawy na miejscu w laboratorium?
Na życzenie Klienta będzie on również obsłużony osobiście w Laboratorium Dozymetrii
Indywidualnej i Środowiskowej IFJ PAN w Krakowie, ul. Radzikowskiego 152.
do góry
Co należy zrobić jak się zgubi umowę na kontrolę dawek?
W sytuacji zagubienia umowy dot. kontroli dawek należy skontaktować się z pracownikiem obsługi
Klienta LADIS (tel. 0-12 66-28-457 lub ladis@ifj.edu.pl) w celu sporządzenia duplikatu umowy.
do góry
Co należy zrobić w przypadku nie otrzymania faktury za odczyty?
W przypadku nie otrzymania faktury za dokonane odczyty lub ujawnienia niezgodności na
fakturze należy skontaktować się z pracownikiem obsługi Klienta LADIS
(tel. 0-12 66-28-457, 66-28-214 lub ladis@ifj.edu.pl).
do góry
Co należy zrobić jeżeli się nie otrzymało jeszcze nowego dawkomierza na dany okres pomiarowy?
W sytuacji nie otrzymania na czas nowego dawkomierza należy skontaktować się z pracownikiem obsługi
Klienta LADIS (tel. 0-12 66-28-457, 66-28-214 lub ladis@ifj.edu.pl).
do góry
Kiedy zostają wysłane z laboratorium wyniki pomiarów?
Wyniki z odczytów dawkomierzy są przesyłane listownie w ciągu 3-4 tygodni od czasu
otrzymania dawkomierzy przez Laboratorium.
do góry
Czy można przesyłać pisma faxem?
Większość dokumentów można przesłać faxem z wyłączeniem umowy (oryginał).
do góry
Co należy zrobić aby zostać klientem laboratorium?
Wystarczy zgłoszenie: telefoniczne, e-mailem, faxem lub listownie, w którym Państwo podacie:
- nazwę podmiotu
- adres (ew. adres korespondencyjny)
- numer NIP
- telefon kontaktowy
- liczbę i typ zamawianych dawkomierzy
- nazwiska osób objętych kontrolą (dot. dozymetrii indywidualnej)
- termin rozpoczęcia kontroli
- rodzaj wybranej umowy (standardowa lub promocyjna).
do góry
Jakie są możliwe okresy pomiarowe?
Możliwe okresy pomiarowe to: miesięczny, dwumiesięczny, kwartalny lub według indywidualnie
ustalonych z Klientem dat, przy czym cena za usługę jest niezmienna.
do góry
Czy można zmienić nazwisko w trakcie okresu pomiarowego?
Możliwa jest zmiana nazwiska osoby kontrolowanej w trakcie okresu pomiarowego tylko w
przypadku zgłoszenia informacji do Laboratorium, a w praktyce przydzielenia dawkomierza
osobie, której nazwisko będzie figurowało na Świadectwie Pomiaru Dawek.
do góry
Sprawy dozymetryczne:
Jakie promieniowanie jonizujące i w jakim zakresie jest mierzone przez nasze dawkomierze TLD?
Dawkomierze TLD mierzą dawkę od promieniowania γ oraz RTG. Zakres pomiaru dla Hp(10) oraz Hp(0.07)
(pomiar dawki indywidualnej) wynosi 0.1mSv - 1Sv.
Wysokokoczułe dawkomierze do pomiarów środowiskowych maja zakres pomiarowy 0.03mGy - 1Gy.
do góry
Jak należy interpretować otrzymane wyniki z dawkomierzy indywidualnych DI-02?
Wynik pomiaru uzyskany z dawkomierzy typu DI-02 podaje narażenie całego ciała pracownika na promieniowanie.
Roczny limit dawki dla osób pracujących w narażeniu na promieniowanie jonizujące, którego nie należy
przekraczać, wynosi 20mSv. Dla ogółu ludności limit roczny wynosi 1 mSv. Otrzymany wynik to indywidualny
równoważnik dawki na głębokości 10 mm Hp(10). jest to wielkość tzw. operacyjna lub inaczej robocza i
przybliża w sposób konserwatywny dawkę skuteczna określona w normach. Sposób konserwatywny oznacza, że
zawsze zmierzony równoważnik dawki jest nieco większy od dawki skutecznej.
do góry
Jak należy interpretować otrzymane wyniki z dawkomierzy środowiskowych DS?
Wynik pomiaru uzyskany z dawkomierzy typu DS podaje dawkę od promieniowania w jako KERMĘ w powietrzu w mGy.
do góry
Co to jest rozszerzona niepewność pomiarowa?
Wielkość definiująca przedział wokół wyniku pomiaru, który zgodnie z oczekiwaniami może
obejmować dużą część rozkładu wartości, które w uzasadniony sposób można przypisać wielkości mierzonej.
do góry
Czy można odróżnić dawkę od promieniowania rtg od dawki od prom. gamma dawkomierzem TLD?
Tak jest to możliwe na podstawie odczytów detektorów przykrytych filtrem po porównaniu do detektora odkrytego.
do góry
Czym i jak można trwale uszkodzić dawkomierz i uniemożliwić odczyt dawki?
Tak, można. Trwałe uszkodzenie to spalenie, zniszczenie mechaniczne szczególnie detektorów
(jeżeli tylko zostanie zniszczona obudowa to można jeszcze odczytać detektory).
do góry
|
![[PL]](./img/pl.png){kind=small}
![[EN]](./img/en.png){kind=small}
